MENU
logo
logo
Vietnamese English

Từ ngàn đời xưa…

Tục ăn trầu của người Việt bắt đầu từ thời vua Hùng gắn với truyền thuyết “Sự tích trầu cau” kể về tình cảm vợ chồng thủy chung, anh em gắn bó vượt non, vượt suối tìm nhau và cùng hóa thành cây cau, dây trầu, tảng đá quấn quýt bên nhau. Từ đấy trầu cau tượng trưng cho tình yêu đôi lứa và tình nghĩa vợ chồng, tình cảm gia đình…


Trầu cau trong văn hóa của người Việt 

Miếng trầu với bốn loại nguyên liệu: Cau (vị ngọt), lá trầu không (vị cay), vỏ cây (vị đắng), vôi (vị nóng). Người ta ăn cùng lúc miếng cau, lá trầu quết vôi, phụ thêm miếng vỏ cây chát. Miếng trầu có vị ngọt của hạt cau, vị cay ở lá trầu, chát nóng từ vôi, cái bùi của vỏ cây... tất cả như tạo nên sự kích thích, làm cho thơm miệng, đỏ môi... 

Bộ dụng cụ ăn trầu khá phong phú, đa dạng, từ dao bổ cau, têm trầu, bình vôi, ống vôi đến xà tích, chìa vôi dùng đựng, lấy vôi têm trầu. Khay, cơi, hộp, âu, giỏ, tráp, túi, khăn... dùng đựng trầu, thuốc và xếp các vật dụng nhỏ. Cột chìa ngoáy dành cho người cao tuổi, răng yếu để giã nát trầu, kèm theo chìa cối là hộp đựng. 


Miếng trầu têm cánh phượng khéo léo 

Cách têm trầu cũng là nghệ thuật thể hiện sự sáng tạo, khéo léo của người thưởng trầu chính là trầu têm cánh phượng của người Kinh Bắc, nay là tỉnh Bắc Ninh. Cũng nguyên liệu ấy, nhưng qua bàn tay các liền chị quan họ đã tạo thành những con phượng màu sắc hài hòa: xanh lá, vàng cau, vỏ đỏ, trắng vôi. Miếng trầu tạo nên sức hấp dẫn kỳ diệu, để lại ấn tượng sâu sắc đối với bất cứ ai được mời dù chỉ một lần.

Đến đời sống ngày nay…

Ngày nay, trong nghi lễ cưới hỏi luôn có buồng cau, lá trầu. Người ta chọn buồng cau to đẹp, lá trầu xanh tươi để làm lễ vật cầu hôn. Thậm chí có những nơi Lễ hỏi còn được gọi là “Lễ bỏ trầu cau”. Trầu cau tượng trưng cho giao ước giữa hai họ, biểu trưng cho một tình yêu son sắt, cuộc sống vợ chồng gắn bó, thủy chung.

Trong ứng xử giao tiếp, “miếng trầu là đầu câu chuyện”, mời trầu đồng nghĩa với sự chào hỏi lịch sự, ý nhị như câu hát quan họ quen thuộc:

“Ăn một miếng trầu gặp đây ăn một miếng trầu

Không ăn cầm lấy, không ăn cầm lấy cho nhau bằng lòng

Trầu này, trầu tính trầu tình

Ăn vào cho đỏ môi mình môi ta…”

Tại Hội Lim, tỉnh Bắc Ninh hàng năm, các liền chị quan họ vẫn mang lời ca, tiếng hát và những miếng trầu độc đáo đến với du khách trẩy hội. Tục mời trầu trở thành nghi lễ, nét văn hóa không thể thiếu tại lễ hội này.

Hình ảnh cây cau, giàn trầu đã trở nên quen thuộc đối với làng quê trên khắp đất nước Việt Nam. Tại đất Bắc, ngoài Hội Lim, người ta còn thấy cảnh rộn ràng cau xếp thành từng buồng lớp trên, lớp dưới mỗi khi vào mùa, theo từng đoàn xe nối đuôi nhau tỏa đi khắp nơi ở thôn cau Cao Nhân, xã Cao Nhân, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Hay về xứ Đoài, làng Phú Lễ, xã Lâm Kiệm, huyện Thạch Thất, Hà Tây cũ, nay là Hà Nội, từ trong nhà ra ngoài ngõ, từ đi làm đồng đến ngồi quán sân đình cũng đều có đĩa trầu, bình vôi. Vào đất phương Nam, 18 thôn vườn trầu, xã Bà Điểm, huyện Hóc Môn, Tp.HCM đã hình thành từ đầu thế kỷ XVII, gắn liền với thời khẩn hoang lập ấp cách đây trên 300 năm, trở thành nơi chuyên canh, cung cấp trầu cho khắp Nam Kỳ lục tỉnh. Sản vật cau, trầu xứ Bà Điểm – vẫn có mặt khắp các chợ lớn nhỏ giữa đô thị phồn hoa như một nét văn hóa độc đáo làm đẹp cho đời sống tinh thần người Việt.

Cốt cách, tâm hồn người Việt được làm nên từ nét văn hóa bình dị, đầy ý nghĩa và đáng trân trọng. Biết giữ gìn truyền thống làm nền tảng cho sự phát triển bền vững là điều mà những người con đất Việt nên làm để nét văn hóa quý giá của dân tộc không bị mai một theo thời gian./.

Phương Trần

 

Bài liên quan

Trải nghiệm tham quan du lịch qua công nghệ thực tế ảo
Năm 2027 du lịch Đông Nam Á dự kiến đạt 100 tỷ USD
Việt Nam tạm dừng khai báo y tế tại tất cả các cửa khẩu
Quỹ Hỗ trợ phát triển du lịch (VTDF) chính thức hoạt động
Lượng tìm kiếm về thông tin du lịch Việt Nam tăng mạnh
Ghi nhận từ hoạt động xúc tiến Du lịch tại Hội chợ Du lịch quốc tế Việt Nam - VITM Hà Nội 2022
Tiềm năng phát triển du lịch sinh thái vùng Đông Nam bộ
Công tác chuẩn bị phục vụ mở cửa lại hoạt động du lịch
Thống kê du lịch tháng 02/2022 doanh thu ước đạt hơn 41.000 tỷ đồng
Ban hành Thông tư hỗ trợ phát triển Du lịch năm 2022
WWF Việt Nam và Epson Việt Nam hợp tác hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy phát triển năng lượng bền vững
Ban hành Hướng dẫn thí điểm đón khách du lịch quốc tế trong giai đoạn 2 đến ngày 14/3/2022
Thống nhất đề xuất khách quốc tế khi vào Việt Nam phải đóng phí bảo hiểm
Năm 2022 đẩy mạnh du lịch thông minh, phát triển du lịch theo hướng tăng trưởng xanh
5 nhiệm vụ trọng tâm của ngành du lịch năm 2022
Từ ngày 15/2/2022 Việt Nam mở cửa lại toàn bộ đường bay quốc tế
Việt Nam đón hơn 6,1 triệu lượt khách du lịch nội địa trong kỳ nghỉ Tết Nhâm Dần 2022
Cảng hàng không Việt Nam được cấp chứng nhận quốc tế về an toàn, kiểm soát dịch bệnh
Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045
Triển lãm “Không gian di sản văn hóa Việt Nam”